Browsing Tag

brain

Inspiration Millennial

Waarom je persoonlijkheid een illusie is

10 februari 2018
ihor-malytskyi-264349-persoonlijkheid-personality-myth-illusie-illusion

Vanuit mijn achtergrond als HR professional heb ik al heel wat persoonlijkheidsvragenlijsten zien passeren: MBTI, DISC, Insights…  Hoewel ze een handige tool zijn om in bedrijfscontext beter met elkaar te leren omgaan, wil ik toch even een groot misverstand over het begrip ‘persoonlijkheid’ de wereld uit helpen.

Zoals ik al beschreef in dit artikel heeft iedereen wel zijn verhaal. Het verhaal van de succesvolle businessman, de geliefde leerkracht of de foute crimineel… met in de grond van dat verhaal een persoonlijkheid. Een verzameling van karaktereigenschappen die essentieel zijn voor hen als persoon. Ze zijn aanwezig in verschillende situaties en zijn de reden dat je leven loopt zoals het loopt. Je persoonlijkheid is daardoor een soort houvast waardoor je dingen in je leven kan verklaren. We houden dan ook maar al te graag vast aan de overtuiging dat onze persoonlijkheid een stabiel en consistent gegeven op zich is. 

Iemand eerlijk is altijd eerlijk. Een crimineel is een crimineel. Eens een bedrieger, altijd een bedrieger. Iemand lief op zijn twintig is op zijn vijfentwintig ook iemand lief. Punt. Een karaktereigenschap zien we als iets stabiel over de tijd heen en consistent in verschillende situaties.  Psychologen hebben deze overtuiging zelfs lang niet in vraag gesteld en onderzoek dat het tegendeel bewees, werd in de doofpot gestoken. Tot in de jaren zestig ene Walter Mischel een boek schreef met daarin het ene bewijs na het andere dat onze persoonlijkheid helemaal niet statisch is.

Maar waarom kan ik dan zo voorspellen hoe mijn vader zal reageren op iets als zijn persoonlijkheid helemaal niet consistent zou zijn? Waarom zien we zoveel consistentie in iemand zijn persoonlijkheid? En waarom  gebruiken bedrijven dan persoonlijkheidsvragenlijsten bij hun rekrutering als voorspeller van gedrag?

Ik geloof dat je wel degelijk consistentie ziet in iemand zijn persoonlijkheid maar dat de reden daarvoor ergens anders ligt, nl. in de kracht van de situatie. Lee Ross, psycholoog aan de universiteit van Stanford, bewees dat niet wat ín je zit je gedrag bepaalt, maar net wat zich afspeelt buíten je – je situatie en omgeving.

We zien dus consistent gedrag bij mensen omdat ze ingebed zitten in een stabiele omgeving.

Je hebt een bepaalde job en een familie en vriendenkring die je persoonlijkheid constant houden. Soms vereist je job dat je dezelfde persoon bent op het werk als thuis, bv. lieve verpleegster op het werk en lieve mama thuis. Soms vereist de dynamiek op je werk een ander persoon, bv. autoritaire manager op het werk en sloef thuis. Het punt is dat de situatie – en niet de persoon – bepaalt wie je bent. Mensen zijn voorspelbaar, maar dat is zo omdat we ze waarnemen binnen een gegeven set van omstandigheden en de rol die ze daarin innemen. 

Ook al was dit een tijdje groot wetenschappelijk nieuws, toch lijkt het erop dat deze studies niets veranderd hebben aan de manier waarop we denken over persoonlijkheid. Zelfs psychologen gaan nog dikwijls heel sterk af op wat een persoonlijkheidsvragenlijst over iemand zegt.
De overtuiging dat iemand zijn gedrag tenslotte een reflectie is van wie hij/zij is, lijkt dus diepgeworteld in ons collectief brein. 

Maar om dit verhaal compleet te maken, moet ik toch nog even het brein erbij halen (I know. I’m not sorry, though. 🤷) Want ja, het brein speelt weer een cruciale rol in dit verhaal.  Want naast de bepalende elementen ‘jij, als persoon’ en ‘de situatie’ is je brein een cruciaal derde element dat je persoonlijkheid vormgeeft. 

Laat mij dit even visueel voorstellen.  persoonlijkheid-mythe-illusie-persoonlijkheidsvragenlijsten-rekrutering-hr-sollicitatie-gedrag-situatie-invloed-leven-slachtoffer

Tussen jijzelf en de situatie die je gedrag gaan bepalen zit je brein. Een brein dat vol zit met overtuigingen, veronderstellingen en verwachtingen. Je kadert namelijk een situatie aan de hand van hoe je over die situatie denkt, wat je ervan verwacht of veronderstelt. Je brein is de filter waardoor je de wereld ziet zoals jij die ziet. Deze overtuigingen of gedachten bepalen waar je brein aandacht aan geeft. Ze bepalen zelfs wat je fysiek waarneemt in een situatie en hoe je je gaat voelen daarover.  Maar wanneer de overtuigingen ín je brein dus veranderen, zal ook jíj veranderen. Je gaat situaties of jezelf anders interpreteren en daardoor ook anders reageren op situaties. Er bestaat bijgevolg een wisselwerking tussen de drie bovenstaande elementen. Het vermogen van ons brein om te veranderen (neuroplasticiteit, meer daarover in dit artikel) zorgt er dus voor dat jíj als persoon kan veranderen.

Vanuit wetenschappelijk standpunt is er zelfs niets dat constant blijft gedurende ons leven. Onze cellen vernieuwen voortdurend: onze rode bloedcellen overleven 120 dagen, je haar is om de zoveel jaar volledig nieuw, je huidcellen hebben maar een levensduur van twee tot drie weken en de cellen in je darmen worden om de vier dagen vervangen. En hoewel de neuronen- de cellen in je brein- niet afsterven en vervangen worden, worden de atomen waar ze van gemaakt zijn wél constant vernieuwd.

Met andere woorden, als je kijkt naar je vrienden en geliefden zijn ze – atomisch gezien- om de vijf jaar een compleet nieuw persoon.

En toch doen we onszelf geloven dat we een consistente identiteit hebben gedurende ons leven. Op zich logisch, denk ik, want hoe kan je met iemand trouwen zonder dat je ervan overtuigd bent dat ze uiteindelijk altijd zo gaan zijn zoal je ze nu kent? Toch? Ikzelf vind het ook een aangename gedachte dat iemand als persoon altijd zo blijft. Ik heb nu eenmaal graag een aantal zekerheden in ‘t leven. Maar niets is dus minder waar. Fok, life is scary.

We houden dus met z’n allen vast aan die illusie van standvastigheid en stabiliteit omdat die ons geruststelt. Maar als je er even bij stilstaat, besef dan eens hoe bevrijdend deze weten-schap ook kan zijn. Je bént namelijk dus niet het slachtoffer van je verhaal, je biografie als het ware– noch je biologische, noch je sociale biografie – en hebt op verschillende manieren vat op wie je bent en hoe je denkt. Hoe cool is dat?!

Dus lieve mensen, blijf niet steken in negatieve overtuigingen over wie je bent. Laat je leven niet leiden door de stempels die je op jezelf of andere mensen op je drukken. Gebruik geen excuses zoals “ik ben nu eenmaal zo”, want dat is dus dikke bullshit. Get a grip on who you are. And if you don’t like that, change. #zosimpelist

 

margot-millennial-peace-blog-autonome-disfunctie-dysautonomia-artikel-mindful-kracht-life-coach-inspiration-inspiratie

PS: als iemand de bug weet op te lossen ivm de editor die vreemde inspringen doet in de tekst zonder dat ik dat vraag, please let me know! 😬

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
101